شاعیر: ئەحمەدی خانی (١٦٥٠-١٧٠٧)
زمان: کوردیی باکووری
قاڵب: مەسنەوی
کێش: مفعولُ مفاعلن فعولن 
{literal} {/literal}
سەترەنج بازیا مەمێ و میرە ب شەرتێ دلخواز، ڤەدانا دامێ تەزویرە ژ بۆ کەشفێ راز
سالارێ مەواکبێ کەواکب
سەردارێ تەوالع و غەوارب
سولتانێ سەریرێ چەرخێ رابع
وەقتێ وەکوو بوو ژ شەرقێ تالع
شەترەنجیێ ماھ و جوندێ ئەختەر
بالجمله ل سەر بساتێ ئەخزەر
شەھمات کرن ب بەندەقا نوور
تە دگۆ ھەمی بوون د تۆڕ ێ مەستوور
میرێ کو ژ غیرەتێ دل ئەفگار
شێرێ ژ حەمییەتێ بریندار
حەتتا سوبە خەو نەھاتە چاڤان
ساکن نەدبوو ژ ڕەنگێ ئاڤان
ڕۆ ژێ کو ژ مەشرقێ نوما نوور
ئافاق کرن ژ زولمەتێ دوور
میر ڕابوو و ھاتە شەھنشینێ
نێزیکی سەرایێ نازەنینێ
ڕوونشت و وە گۆتە پیشەکاران:
ھوون گازی بکن نەدیم و یاران
تەنھا ژ مە ڕا مەمێ بخوونن
تاجدینی د گەل برا مەخوونن
ئیرۆ ل مەمێ ئەزێ غەزەب کم
سووچەک وی ھەیە ئە دێ ئەدەب کم
نابت کو ژ من ببن د غافل
بالجمله ب ئەمرێ من د عاجل
ژەو پاشی شھاندە نک خوە مەم خوەند
حازر کربوون گولاب و گولقەند
ئەو چەند شەراب و قەند و شەککەر
ئەو چەند گولاب و مسک و عەنبەر
ئینان و د مەجلسێ گەڕاندن
کەیفێ د خوە سەر ب سەر گھاندن
ئەنجامێ تەکەللوم و خەبەردان
کێشا کو ب ساترەنج و نەردان
میر گۆتە مەمێ ب کین و کەربە:
ئیرۆ مە د گەل تە جەنگ و حەربە
ڕابە ژ مە ڕا وەرە موقابل
بێ شەک ب تە ڕا ئەزم موجادل
شەرتێ مە د گەل تە ئەی سەرەفراز
ھەرچی تە د ڤێ ژ بۆ مە دلخواز
لێ میر ژ کوڕان ھەبوو جوانەک
مەحبووبێ زەمانە نوکتەدانەک
یووسف ژ مەلاحەتا وی مەحجووب
روستەم ژ شەجاعەتا وی مەغلووب
ھەم سوحبەت و ھەمدەمێ مەمێ بوو
ھەمشاھی و ھەمغەمێ مەمێ بوو
سەردارێ کوڕان ب ناڤێ گورگین
فی الحالی خەبەر گھاندە تاجدین
ئەو بەتل کو بوو ژ حالی واقف
ڕابوون ب وی ڕا چەکۆ و عارف
شێران ڤەڕساند قەید و زنجیر
ھەر سێ ب تەبایی چوونە نک میر
تاجدین کو د گەل بران ب مەش ھات
کەعبەین ژ بۆ مەمێ دو شەش ھات
فیل و رەخ و کەرکەدان کو ھاتن
دین میر و موعەللمێ خوە ماتن
زانین کو مەمۆ ب بەند و بازە
میر گۆتە مەمێ : دو دەستێ تازە
سێ دەست برن ژ میر تەمامی
موفسد فکری ژ وی مەقامی
زین دی کو ل پەنجەرێ دیارە
مھرە ل مەھێ دکەت نەزارە
بەدخواھی بنێ چ حیلە ڕاکر
ئەڤ ڕەنگە بەھانەیەک ئەدا کر
گۆ: بەند و لەییز وجھ ب دۆرن
ھوون ھەردو جھان ب ھەڤ بگۆڕن
مەم دێ ببتن ڤێ جارێ مەغلووب
حاسل ببتن ژ بۆ تە مەتلووب
میر ڕابوو و چوو جھێ مەمێ ژار
مەم ھاتە جھێ ژ پێشڤە دلدار
چاڤێ د مەمێ کو دین روخێ زین
مفت دانە ژ دەست خوە فیل و فەرزین
دل مایە ل پەنجەر و شباکان
ھەسپێ خوە ددا جھێ پەیاکان
میر بر ژ مەمێ تەمام شەش دەست
مەم بوو ژ مەیا ژ پێشڤە سەرمەست
میر گۆتە مەمێ: مە بر خوە دلخواز
وی گۆ کو ببێ چیە تە داخواز؟
میر گۆ: مە غەرەز نە کەسبێ مالە
مەقسوود ژ تەی مە کەشفێ حالە
مەتلووب ژ لەعب و بەند و بازان
قەت نینە ب غەیری کەشفێ رازان
شەرتێ من ئەوە بکی تو ئقرار
کانێ د دنێ کیە تە دلدار
ھەرچی پەریا تە دل ل بالە
حووری سفەتەک مەلەک مسالە
گەر لائقی تە ئەوێ ببینم
مالی بدم ئەز ژ بۆ تە بینم
ساحب غەرەزی د وەقتێ فورسەت
تەعنا خوە ژ ڕەنگێ دەفعێ توھمەت
گۆ: من دیە یا مەمێ حەباندی
کیژەک عەرەبانە لێڤ دەقاندی
سەر تا ب قەدەم ڕەشە وەکی قیر
نە لائقی بەحس و خوەستنا میر!
تەعنێ د مەمێ وە ڕەنگ ئەسەر کر
یەک جار ژ عەقلی بێ خەبەر کر
بەحرا دلێ پەردە لێ ب جووش ھات
ناکام ب گازی و خورووش ھات
گۆ: قەت نە وەیە وەکی وی گۆتی
میرم پەریا دلێ م سۆتی
شەھزادەیە شەھنشین مەکانە
عەنقایە بلندە ئاشیانە
میرانیە ئەو ژ نەسلا پاکە
نوورانیە ئەو نە ئاب و خاکە
سەردەفتەرێ حوور و نازەنینە
ھەر چەند مەلەک ب ناڤێ زینە
میر ئەڤ خەبەرا خلافێ ھەیبەت
گاڤا کو بھیست ھاتە غیرەت
وی گۆتە قەبیلەیا غولامان:
ھوون بۆ چی گەلی نەمەک حەرامان
ڤی ناکەسی ناگرن ب زللەت
دا ئەز بکو ژم ئەوی ب عبرەت
ڕابوونە مەمێ دو سەد غەزەنفەر
مەم ڕابوویە پ ێ ب د دەستی خەنجەر
تاجدین و چەکۆ د گەل برایی
ڕابوون ب تەعەسسوب و تەبایی
گۆتن: گەلی جوندیان ڤەوەستن
ھوون جوملە نەسەرخوەش و نەمەستن
ھوون قەنج دزانن ئەم کوسانن
ساحب ھونەرین و پەھلەوانن
پانسەد ژ وە حەملە کن ب کەربان
نادەینە وە نەوبەتا چو زەربان
گەر چ وە ئەجەل ب دەست مە نینە
أما وە گەلەک ژ دەست مە دینە
حەتتا کو بکن مەمێ گرفتار
سێ سەد ژ وە دێ ببن بریندار
حەتتا نە مە ھەر سیان ب کەرکن
ھوون دێ ل مەمێ کوسا نەزەرکن؟
ھەرچی کری حاکمێ مە فەرمان
ئەم نابنە مانعێ چو حوکمان
دەستێ د مە بەستنە ل بەر میر
ھا گەردەن و دەست وپێ و زنجیر
میر ڕابوو و دەست وپ ێ مەمێ بەست
تاجدین مرنا خوە وی دەمی خوەست
أما چ بکەت ژ بۆ نە عارە
جەللاد ئەمیرە خوندکارە
مەم گرت و شھاندە پێش سەرھەنگ
گۆ: حەبس بکن د قوللەیا تەنگ
دیوانی و مەجلسی بەلاڤ بوون
بالجمله ژ بۆ مەمێ د مەحزوون
دیوانە سفەت ب ئاھ و فەریاد
ھەمیان دکرن ژ بۆ مەمێ داد
شێوازی MLA & APA بۆ شیعری سەرھێڵ
ئەحمەدی خانی. «مەم و زین/٤٣». ڤەژین بوکس. www.vejinbooks.com. سەردانی ڕێکەوتی ٢٠١٩/٠٣/٢٥.
ئەگەر لەم دەقەدا ھەڵە یان کەموکۆڕی ھەیە تکایە بۆ ئاگادارکردنەوەمان لەسەر ئەم دوگمەیە کلیک بکە: فۆرمی پەیوەندی.